1. Định nghĩa về sự chết và hiến mô-tạng khi chết

1.1. Chết lâm sàng (Clinical death) là từ ngữ dùng để chỉ tình trạng ngừng tim và ngừng thở, là 2 tiêu chuẩn duy trì sự sống. Chết lâm sàng xảy ra khi tim ngừng đập theo nhịp đập bình thường, tình trạng này được gọi là tim ngừng đập. Từ ngữ tim ngừng đập đôi khi còn dùng trong nghiên cứu về sự hồi phục. Trong y khoa, khi đó là được xem là tình trạng sinh lý cuối cùng trước khi chết hẳn.

1.2. Chết tuần hoàn (Circulatory death, DCD) hay còn có tên gọi khác là chết khi tim ngừng đập (Non-heart-beating (NHB), khi đó chức năng tuần hoàn và hô hấp của người bệnh đã ngừng hoạt động không thể hồi phục, xác nhận tử vong của người bệnh dựa trên dấu hiệu ngừng tim và ngừng thở (trên màn hình theo dõi nhịp tim là một đường thẳng, không có dấu hiệu nhịp đập của tim và người bệnh không còn khả năng tự thở).

Hinh 1. Màn hình với nhịp tim, huyết áp, Oxy và nhịp thở trong giới hạn bình thường.

Hình 2. Màn hình với nhịp tim chậm dần, huyết áp tụt không đáp ứng với các thuốc vận mạch, Oxy tụt.

Hình 3. Màn hình với nhịp tim, mạch, huyết áp, oxy, nhịp thở không bắt được. Tuyên bố tử vong sau khi theo dõi 5 phút không có nhịp đập trở lại của tim.

1.3. Chết não là toàn bộ não bị tổn thương nặng, chức năng não ngừng hoạt động và người chết não không thể sống được.

1.4. Tiêu chuẩn lâm sàng chẩn đoán chết não theo quy định của Luật pháp Việt Nam (Điều 28)

  1.Tiêu chuẩn lâm sàng để xác định chết não bao gồm:

          a) Hôn mê sâu (thang điểm hôn mê Glasgow bằng 3 điểm);

          b) Đồng tử cố định (đường kính đồng tử hai bên giãn trên 4 mm);

          c) Đồng tử mất phản xạ với ánh sáng;

          d) Mất phản xạ giác mạc;

          đ) Mất phản xạ ho khi kích thích phế quản;

          e) Không có phản xạ đầu - mắt;

          g) Mắt không quay khi bơm 50ml nước lạnh vào tai;

          h) Mất khả năng tự thở khi bỏ máy thở.

  2.Tiêu chuẩn thời gian để xác định chết não ít nhất là 12 giờ, kể từ khi người bệnh có đủ các tiêu chuẩn lâm sàng theo quy định tại khoản 1 Điều này và không hồi phục mới được chẩn đoán chết não.

1.5. Tiêu chuẩn cận lâm sàng để xác định chết não (Điều 29 của Luật)

   Để xác định chết não, phải sử dụng một trong các kỹ thuật chuyên môn sau đây:

          a) Ghi điện não;

          b) Chụp cắt lớp vi tính xuyên não;

          c) Chụp siêu âm Doppler xuyên sọ;

          d) Chụp X quang động mạch não;

          đ) Chụp đồng vị phóng xạ.

  Người bệnh được chẩn đoán chết não, sẽ mất hết các phản xạ thân não, mất khả năng tự thở, nhưng tim vẫn còn đập với sự hỗ trợ của máy thở, các thuốc vận mạch trong một thời gian nhất định. Nếu ngừng các phương tiện hỗ trợ (máy và thuốc vận mạch) thì dấu hiệu tự thở và tim sẽ ngừng đập. Người bệnh tử vong.

  Vì thế khi người bệnh được tuyên bố chết não, thì sẽ đồng nghĩa với việc không thể cứu sống được do nguyên nhân não bị tổn thương nặng, quá khả năng điều trị.